Een echte allergische reactie op schmink komt weinig voor. Roodheid na het schminken is veel vaker irritatie, meestal door de manier van verwijderen of door een combinatie met een ander product zoals zonnebrand. Haal de schmink er zacht af met lauwwarm water en milde, parfumvrije zeep, laat de huid daarna met rust en raadpleeg een arts bij een hevige of aanhoudende reactie.
Op Facebook zie ik regelmatig vragen voorbijkomen van schminkers die gebeld worden door een ouder: het kind heeft een reactie op de schmink. Op zo’n moment weet je vaak niet goed wat je moet zeggen en wat de oorzaak kan zijn. Deze tien tips helpen je om reacties te voorkomen en om het gesprek erna goed te voeren.
De 10 tips in het kort
- Weet waarom reacties ontstaan en hoe vaak ze voorkomen.
- Herken het verschil tussen een allergische reactie en huidirritatie.
- Weet wat je doet als er tijdens het schminken iets gebeurt.
- Weet wat je doet bij een reactie die pas later komt.
- Leg ouders uit hoe ze de schmink verwijderen.
- Zet die uitleg ook op je website.
- Test bij twijfel eerst een klein plekje.
- Houd je schmink en materiaal hygiënisch.
- Schmink geen beschadigde of geïrriteerde huid.
- Wees begripvol als een ouder je belt.
Hoe vaak komt een reactie op schmink echt voor?
Allergie voor cosmetica komt best vaak voor, en mensen kunnen er ergens in hun leven ook een ontwikkelen. Gelukkig zijn de reacties meestal mild. Bij schmink geldt bovendien dat een echte allergie op een ingrediënt lang niet de vaakst voorkomende verklaring is voor roodheid. Veel vaker gaat het om huidirritatie, door de optelsom van producten die tegelijk op de huid zitten of door wrijving. Denk aan schmink in combinatie met zonnebrand of met een verkeerde remover.
De stoffen met de duidelijkste allergie-geschiedenis zijn geurstoffen en bepaalde conserveermiddelen. Werk je met een klant die gevoelig is, kies dan waar het kan iets geurstofvrij. Over schmink zelf horen we verder zelden iets. Alles wat als schmink verkocht mag worden, is gemaakt volgens de Europese cosmeticaregelgeving en beoordeeld voor gebruik op de huid. Gebruik daarom altijd goedgekeurde schmink, want een niet goedgekeurd product is niet op die manier getest. Ook dan blijft gelden dat iemand individueel gevoelig kan zijn voor een ingrediënt.
Welke reacties op schmink kun je tegenkomen?
Let vooral op het moment waarop de klacht ontstond. Dat zegt meer dan de klacht zelf.
- Direct tijdens het schminken. De meeste contactallergische reacties komen meteen op, soms binnen enkele seconden, soms na een paar minuten. Dat kan wijzen op een overgevoeligheid voor een ingrediënt.
- Na enkele uren. Bij uitzondering komt een reactie pas op als de stoffen goed in de huid zijn doorgedrongen. In zeldzame gevallen zelfs pas na 24 uur.
- Bij of na het verwijderen. Dan is irritatie door de reinigingsmethode of door wrijving de waarschijnlijkere verklaring.
Belt een ouder je een dag later over een reactie die na het afhalen ontstond? Dan zit de oorzaak waarschijnlijk in het verwijderen en niet in de schmink zelf. Blijf wel voorzichtig met je woorden: je kunt uitleggen wat waarschijnlijk is, maar je stelt geen diagnose.
Wat doe je bij een reactie tijdens het schminken?
Zorg dat je altijd weet welke producten je bij welk kind of welke volwassene hebt gebruikt. Gebeurt er iets, dan werk je zo:
- Haal de schmink zo snel mogelijk van de huid, met een vochtig doekje zonder parfum of andere toevoegingen. Heb je een wasbak met stromend water in de buurt, gebruik dan water met parfumvrije en allergeenvrije zeep. Dus geen babydoekjes of snoetenpoetsers.
- Laat de ouder de huid eventueel insmeren met zo puur mogelijke aloë vera gel, of leg er schijfjes komkommer op om de irritatie te verminderen.
- Adviseer daarna een zuivere moisturiser, bijvoorbeeld biologische cactusvijgolie, ook wel Moroccan Prickly Pear Seed Oil genoemd.
- Twijfel je over een allergie, laat dan een klein beetje schmink aan de binnenkant van de pols aanbrengen om te zien hoe de huid reageert.
Wat doe je bij een reactie die pas later komt?
Meestal komt een late reactie niet door de schmink, maar door de manier van verwijderen. Ouders hebben nogal eens de neiging om een kind onder de douche of in bad flink schoon te boenen, en van dat schrobben raakt de huid geïrriteerd. Vertel daarom vooraf dat de schmink er rustig en zacht af mag. Daarmee voorkom je al heel veel klachten.
Een late reactie kan ook ontstaan door een stapeleffect, bijvoorbeeld schmink in combinatie met zonnebrand. Ook dan geldt: voorzichtig reinigen en zo nodig medisch advies inwinnen. Belangrijk is dat de ouder weet welke producten jij hebt gebruikt en welke middelen zij zelf gebruikten om het eraf te halen.
Wanneer schakel je een arts in?
In zeer zeldzame gevallen, minder dan 1 procent, is een late reactie wel serieus. Vraag dan zo snel mogelijk advies bij de huisarts of huisartsenpost. Reacties in het gezicht geven vaak zwelling en kunnen problemen voor de ogen en luchtwegen opleveren. Volg het advies van de arts.
Het advies richting de ouder is: haal eerst alle schmink eraf met parfumvrije en allergeenvrije zeep onder een lauwwarme douche, want het stromende water werkt verzachtend. Doe daarna niets op het gezicht, tenzij de arts dat adviseert, want allerlei middelen door elkaar kunnen een reactie juist verergeren. Vraag wel of een verzachtende zalf gebruikt mag worden. Laat de huid verder met rust en houd hem uit de zon. Wil het kind toch naar buiten, zet dan een grote zonnehoed op.
Zo voorkom je de meeste reacties
Leg ouders uit hoe ze de schmink verwijderen
Vertel direct na het schminken hoe het product er het beste af gaat. Zelf adviseer ik altijd het zeepje van Diamond FX of een milde babyshampoo met lauwwarm water, op een washandje. Nog zachter werkt een fijn microvezeldoekje zoals de Wonder Towel: door de fijne vezels laat de schmink makkelijker los, dus er hoeft veel minder gewreven te worden.
Leg ook uit dat boenen en babydoekjes juist averechts werken. Die doekjes bevatten reinigende stoffen en conserveermiddelen, en samen met stevig wrijven irriteert dat de huidbarrière. Blijft er een kleurzweem achter, was die plek dan later nog een keer, want de poriën hebben soms tijd nodig om pigment los te laten. Ik geef het zeepje altijd samen met mijn visitekaartje mee, zodat een ouder me kan bereiken als er vragen zijn.
Zet je verwijderinstructies op je website
Voeg aan je website een pagina toe met verwijderinstructies voor je schmink. Een paar leuke plaatjes en een korte uitleg zijn genoeg. Zo kun je altijd naar die informatie verwijzen en heb je weer een reden om je kaartje mee te geven.
Test bij twijfel eerst een klein plekje
Een huid die niet helemaal gezond is, geeft nu eenmaal meer kans op irritatie. Twijfel je, of schmink je iemand met een gevoelige huid voor het eerst, dan kun je dat gelukkig eenvoudig testen: zet een lijntje schmink aan de binnenkant van de pols of onderarm. Daar is de huid het dunst, dus een reactie komt er het snelst op. Vijf minuten wachten is genoeg om te weten of je verder kunt.
Vanaf welke leeftijd mag je een kind schminken?
Schmink op waterbasis is over het algemeen geschikt vanaf ongeveer 3 jaar. Dat is geen wettelijke grens en er is ook geen algemene regel dat goedgekeurde schmink onveilig zou zijn voor jongere kinderen. Het is vooral een praktische keuze die veel schminkers maken: een heel jong kind kan nog moeilijk aangeven of het geschminkt wil worden en hoe het de behandeling ervaart. Daarbij is de huid van jonge kinderen dunner, waardoor die sneller rood wordt van wrijving, zeker bij het afhalen.
Schmink je toch een jonger kind, werk dan extra rustig en houd de schminktijd kort. Twijfel je, of heeft een kind een gevoelige huid? Test dan eerst een klein plekje, net als hierboven. En schmink ook bij oudere kinderen niet op een beschadigde of geïrriteerde huid.
Houd je schmink en materiaal hygiënisch
De staat van je materiaal speelt een grote rol bij reacties. In vuile penselen en sponzen zitten bacteriën, dus was ze goed. Kijk voor je schmink zelf ook naar de houdbaarheid. Schmink van tien jaar oud doet het misschien nog prima, maar die gebruik je liever niet meer op iemands huid. Alles om te reinigen vind je bij removers en reiniging.
Schmink geen beschadigde of geïrriteerde huid
Heeft iemand een schaafwond, een snee of een open wondje, dan schmink je niet. Datzelfde geldt bij een koortslip, krentenbaard of uitslag, en bij eczeem of een extreem droge of verbrande huid. Je loopt anders grote kans dat je schmink besmet raakt met bacteriën, en dan kun je die weggooien.
Hoe voer je het gesprek met een ongeruste ouder?
Komt de dag dat een ouder je belt over een reactie, dan kun je moeilijk zeggen dat zij die waarschijnlijk zelf hebben veroorzaakt. Deze aanpak werkt beter.
- Stel de ouder gerust. Meestal is iemand overstuur, in paniek of boos. Vraag eerst hoe het met het kind gaat en laat merken dat je de reactie serieus neemt.
- Vraag hoe de schmink is verwijderd. Was dat met een make-upremover of een doekje, leg dan rustig uit dat een reactie op een ingrediënt meestal al tijdens het schminken begint. Het is dus waarschijnlijker dat de reinigingsmethode of het wrijven de irritatie gaf. Blijf bij “kan wijzen op” en “waarschijnlijk”, je stelt geen diagnose.
- Deel je kennis. Vertel dat irritatie na het verwijderen vaak verlicht wordt door spoelen met warm water, aloë vera gel of een paar plakjes komkommer.
- Leg je werkwijze uit. Je werkt alleen met goedgekeurde schmink die als veilig voor de huid is beoordeeld, al is een reactie daarmee nooit helemaal uit te sluiten.
- Doe wat je zegt. Bel je leverancier met de vraag of er producten zijn teruggeroepen of meer meldingen zijn over de kleur die je gebruikte.
- Bel na een paar dagen terug. Vraag hoe het met het kind gaat en deel wat je hebt gehoord. Adviseer bij een aanhoudende of hevige reactie om een huidarts of huisarts te raadplegen. Je lost er misschien niets mee op, maar ouders waarderen het.
Zet deze punten ook op een geplastificeerd A4 bij je tafel, zodat wachtende ouders het alvast kunnen lezen. Dat staat meteen professioneel.
Veelgestelde vragen over allergische reacties op schmink
Hoe weet ik of het een allergische reactie of huidirritatie is?
Kijk naar de timing. Een reactie op een ingrediënt begint meestal tijdens of kort na het aanbrengen. Ontstaat de roodheid pas bij of na het afhalen, dan is irritatie door de reinigingsmethode of door wrijving waarschijnlijker.
Vanaf welke leeftijd mag je een kind schminken?
Schmink op waterbasis is over het algemeen geschikt vanaf ongeveer 3 jaar. Dat is geen veiligheidsgrens maar een praktische keuze, omdat een heel jong kind nog moeilijk kan aangeven of het geschminkt wil worden. Test bij twijfel of een gevoelige huid eerst een klein plekje, en schmink niet op een beschadigde of geïrriteerde huid.
Hoe doe je een patch test met schmink?
Zet een lijntje schmink aan de binnenkant van de pols of onderarm en wacht ongeveer vijf minuten. Daar is de huid het dunst, dus een reactie komt daar het snelst naar voren.
Waarmee haal je schmink het beste van de huid?
Met lauwwarm water en een milde, parfumvrije zeep of babyshampoo op een washandje, of met een fijn microvezeldoekje. Zacht wassen werkt beter dan boenen. Een kleurzweem laat vanzelf los als je de plek later nog eens wast.
Wanneer moet je naar de huisarts?
Bij zwelling in het gezicht, klachten aan ogen of luchtwegen, of als een reactie hevig is of niet minder wordt. Volg dan het advies van de arts en smeer zelf niets extra’s op de huid.
Is goedgekeurde schmink altijd veilig?
Goedgekeurde schmink is gemaakt volgens de Europese cosmeticaregelgeving en beoordeeld voor gebruik op de huid. Toch kan iemand individueel gevoelig zijn voor een ingrediënt. Meer over samenstelling lees je in de waterschmink gids.
Tot slot
Reacties op schmink komen weinig voor, en met goede voorlichting, schoon materiaal en een korte test bij twijfel voorkom je het grootste deel ervan. Blijft er een vraag over? Stel hem gerust hieronder in de reacties, dan geef ik zo snel mogelijk antwoord.
Groetjes Linda Gloudemans.
